در واقع فرآوری سنگ حذف یک ماده معدنی خاص از سنگ معدن از طریق فرآیندهای فیزیکی یا شیمیایی است. این روش در درجه اول برای شکل دادن به سنگ برای استفاده در ساخت و ساز و کاربردهای تجاری استفاده می‌شود، اما می‌توان از آن برای خلق هنر، جواهرات و سایر اقلام زینتی نیز استفاده کرد. فرآوری سنگ را می‌توان با استفاده از تکنیک‌های سنتی یا تکنولوژی مدرن‌تر نیز انجام داد. صرف نظر از رویکرد، پردازش مناسب مواد برای ایجاد نتایج با کیفیت مطلوب ضروری است. در این مقاله از ایران بازالت، انواع فرآوری سنگ را بررسی می‌کنیم، تفاوت آن‌ها با یکدیگر را توضیح می‌دهیم و بررسی می‌کنیم که چه مراحلی برای فرآوری سنگ ساختمان لازم است.

فرآوری سنگ ساختمان

فرآوری‌های سنگ مجموعه‌ای از روش‌هایی است که برای حذف مواد معدنی از سنگ‌های معدنی استخراج شده از زمین استفاده می‌شود. این فرآیند شامل شکستن تکه‌های بزرگ مواد به قطعات کوچک‌تر به نام بلوک و سپس تقسیم یا آسیاب کردن آن‌ها تا زمانی است که به اندازه کافی کوچک شوند تا بتوان از آن‌ها استفاده کرد. سپس سنگ‌ها را می‌توان به انواع شکل‌ها و اندازه‌ها بسته به هدف مورد نظر تراشید. این تراش‌ها می‌توانند شامل تراش سنگ‌های تزیینی گران‌بها در ساخت جواهرات، تندیس‌ها یا مجسمه‌ها با تمامی جزییات باشند. در فرآوری‌های سنگ کنترل عواملی مانند دما، فشار، میزان رطوبت می‌تواند به کاهش خطرات احتمالی مراحل فرآوری سنگ کمک  کند. فرآوری سنگ روی سنگ های نما مانند سنگ گرانیت مشکی نطنز می‌تواند تاثیر بسیاری داشته باشد.

انواع فرآوری سنگ

با  پیشرفت تکنولوژی در طول زمان، مراحل فرآوری سنگ از روش‌های کاملا دستی و کار با ابزارهای اولیه به سمت روش‌های مکانیزه، صنعتی و استفاده از ماشین آلات پیشرفته، بازوهای روباتیک و همچنین قابلیت‌های چاپ سه‌بعدی تغییر شکل محسوسی داشته است. از جمله این روش‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کنده کاری: این روش دستی شامل بریدن تکه‌های بزرگ سنگ برای خلق یک مجسمه یا طرح از طریق ابزارهای دستی مانند چکش است.
  • اره کردن: برای برش اشکال از پیش تعیین شده، از اره‌های تخصصی مجهز به تیغه‌های الماس استفاده می‌شود.
  • ریخته گری: این روش شامل ریختن فلز ذوب شده در قالب‌های از پیش ساخته شده است تا شکل دلخواه را به خود بگیرد.
  • حکاکی لیزری: در این روش از لیزرهای بسیار تیز استفاده می‌شود که دقیقاً طرح‌های پیچیده را روی سنگ‌های خاص حک می‌کنند.
  • اسکن سه بعدی: با این روش مدل‌های دیجیتالی بسیار دقیقی تولید می‌شوند که می‌توانند قبل از چاپ سه بعدی بر روی هر نوع سنگی از طریق نرم افزار اجرا شوند.
  • فرز CNC: این روش از ماشین‌های کنترلی کامپیوتری استفاده می‌کند که به سرعت مواد را جدا کرده و در عین حال نتایج بسیار دقیقی را تولید می‌کنند.
  • رباتیک: بازوهای رباتیک بسیاری از حدس و گمان‌ها را از بین می‌برند؛ زیرا از قبل با دستورالعمل‌های خاصی در مورد نحوه پردازش هر قطعه برنامه‌ریزی شده‌اند.

مراحل فرآوری سنگ

مهم نیست که چه تکنیکی در پردازش سنگ استفاده می.شود، برای هر پروژه‌ای چندین مرحله‌ی متداول مورد نیاز است، صرف نظر از اینکه در فرآوری‌های سنگ از روش‌های دستی استفاده شده یا روش‌های مکانیزه و پیشرفته.

  • آماده سازی: در این مرحله سطح سنگ باید کاملا تمیز شود، در غیر این صورت ممکن است استخراج مواد آن بعداً دشوار شود.
  • برش سنگ: معمولا سنگ‌ها در ابعاد بزرگ و نامتقارن استخراج می‌شوند و نیاز است که در ابتدای فرآوری آن‌ها را به قطعات مورد نیز برش بزنیم.

۱. برش توسط اره: اره نرم بر در برش‌های موازی توسط تیغه‌های الماس برای سنگ‌های نرم مانند سنگ آهک و اره سخت بر در برش سنگ‌های سخت‌تر مانند سنگ گرانیت به کار می‌رود و از تیغه‌های فولادی و چدنی برخوردار است.

۲. برش توسط قله‌بر: این برش توسط دیسک‌هایی با تیغه‌های الماس انجام می‌شود و برش‌های برابر و موازی ایجاد می‌کند. این دیسک‌های در ابعاد گوناگونی وجود دارند و متناسب با نوع سنگ می‌توان از آن‌ها استفاده کرد. این روش برای برش سنگ بازالت نیز توصیه می‌شود.

۳. برش توسط سیم برش: این دستگاه‌ها در تعداد سیم‌ها و روش‌های برش از هم متفاوتند. نکته‌ی قابل توجه این است که هم برای سنگ‌های نرم و هم سخت قابل استفاده هستند.

  • تقویت سنگ: می‌توان برای افزایش استحکام سنگ از روش‌هایی گوناگونی استفاده کرد یکی از این روش‌ها توری‌های رزینی هستند که به پشت سنگ چسبانده می‌شوند. این کار علاوه بر استحکام چسبندگی سنگ به ملات را نیز بیشتر می‌کند. همچنین می‌توانیم از رزین اپوکسی برای پر کردن تخلخل و شکاف سنگ‌ها و زیباتر کردن و جلوه‌بخشی به آن‌ها نیز استفاده کرد.
  • پولیش یا ساب‌زنی: دستگاه ساب با فشار یکسان و برابر به تمام سطوح سنگ عملیات پولیش را انجام می‌دهد. در این مرحله باید لقمه‌ی دستگاه ساب مناسب را بر اساس سختی و قوام سنگ در حال پردازش انتخاب کنید، درجه سختی ساب‌ها شماره‌بندی شده و هرچه شماره‌ای بالاتری استفاده شود سطح سنگ صیقلی‌تر خواهد شد.
  • لبه‌زنی: در انتها باید لبه های سنگ را پرداخت کرد و از حالت تیزی درآورد. لبه‌ی سنگ‌ها را می‌توان اوریب، گرد و یا نیمه‌گرد لبه‌زنی کرد. این مرحله بیشتر برای سنگ‌های به کار رفته در پله‌ها، سنگ کابینت و غیره کاربرد دارد.
  • تکمیل: پس از مراحل بالا با افزودن لاک محافظ اکریلیک به محصول نهایی ظاهر جذاب‌نری خواهیم داشت.